Nöbetçi Eczaneler
İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı ve biyokimya-nörobilim uzmanı Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, modern yaşamın en yaygın sorunlarından birinin stres olduğunu ifade etti. Özgün, stresin yalnızca psikolojik bir durum olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, uzun süreli stresin beyin üzerinde ölçülebilir biyolojik etkiler oluşturabileceğini dile getirdi.
Stresin, vücudun tehdit ya da zorluk algıladığında verdiği doğal bir tepki olduğunu anlatan Özgün, bu süreçte hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseninin devreye girdiğini ve kortizol gibi stres hormonlarının salgılandığını söyledi. Kısa süreli stresin bazı durumlarda faydalı olabileceğini belirten Özgün, özellikle sınav gibi önemli anlarda kısa süreli stresin dikkati artırarak performansı yükseltebildiğini ifade etti.
Ancak stresin uzun süre devam etmesinin sorunlara yol açabileceğini vurgulayan Özgün, bilimsel çalışmaların yüksek seviyede kortizole uzun süre maruz kalmanın bazı beyin bölgelerini etkileyebildiğini gösterdiğini belirtti. Özellikle hafıza ile ilişkili hipokampus bölgesinin kronik stresten etkilenebileceğini söyledi.
Özgün ayrıca karar verme, planlama ve dikkat gibi bilişsel işlevlerden sorumlu olan prefrontal korteksin de yoğun stres durumlarından etkilenebileceğini ifade ederek, bu nedenle stres altındaki kişilerin odaklanmakta zorlanabildiğini kaydetti. Beynin tehdit algısıyla ilişkili bölgesi olan amigdalanın da stres sırasında daha aktif hale gelebildiğini belirten Özgün, bunun kaygı ve tehdit algısının artmasına yol açabileceğini söyledi.
Stresin tamamen ortadan kaldırılamasa da kontrol altına alınabileceğini dile getiren Özgün, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve güçlü sosyal ilişkilerin stres yönetiminde önemli rol oynadığını belirtti. Meditasyon, nefes egzersizleri ve farkındalık temelli uygulamaların da stres hormonlarının dengelenmesine katkı sağlayabileceğini sözlerine ekledi.